50 tinten gek

Ze had gevraagd of ik in paranormale zaken geloofde en ik had heel lafjes geantwoord dat ik het niet wist. Net als met de doodstraf en abortus en bloemen in vazen vond ik het eigenlijk maar niks, geesten en spoken en telepathie en god mag weten wat allemaal, maar kon ik ook niet zeggen dat ik het helemaal afwees. Een soort van eeuwig schipperaar, agnostisch hoeder van het veilige midden, de vrouw zonder uitgesproken mening, met alle winden mee in stemmig grijs. Voor mij geen zwart-wit, doorgaans. Wie ben ik om te zeggen of eisen of ontkennen dat iets wel of niet bestaat als ik niet kan bewijzen dat het wel of niet bestaat.

Nou, had ze gezegd, zij vond het zelf wél allemaal maar onzin. Handoplegging, auralezen, dat soort zaken. Vervelende was dat ze dus zelf aura’s kon zien soms, voelde of iemand ziek was, wist waar vermiste sleutels lagen. Knap irritant als je het maar onzin vindt, kon ze me verzekeren. Wist ik wat nog het mafste van alles was? Sinds ze anti-psychotica was gaan gebruiken was dat sensitieve verdwenen. Over. Klaar en uit. Ze zag geen enkele aura meer en voelde geen enkele sleutel meer branden op een verkeerde plek. Het was gedaan met haar zogenaamde paranormale gaven.

Was ze dan dus al die tijd psychotisch geweest en was dat supergevoelige, het voelen wat anderen niet voelen en zien wat anderen niet zien, helemaal geen gave of hinderlijke vloek of wat dan ook geweest- was het niets meer en niets minder dan een uiting van haar ‘gekte’? Zijn de paranormalen, de zieners en de voorspellers, de mensen met visionaire dromen en de handopleggers dan niets meer en niets minder dan mensen te plaatsen in een bootje met het label ‘gek’?

Het zet een mens aan het denken. Wat nou als de grenzen tussen gevoelig, empathisch, paranormaal, psychotisch en gek veel minder in steen gebeiteld zijn dan we soms denken, geloven, willen, wensen én uitdragen middels diagnoses en labels? Wat nou als ‘normaal’ niet lijnrecht tegenover ‘gek’ staat, wat nou als het hier geen dichotomie betreft maar een soortement spectrum, namelijk dat van de menselijke geest, iets in de geest van 50 tinten gek? Dat als JIJ iets niet ziet, ruikt, voelt, hoort of proeft dat niet per se betekent dat het er niet is? Dat anderen misschien beter of meer waarnemen dan jij, niet omdat ze gek zijn maar omdat het nou eenmaal zo is? Zou het? Zou het zo kunnen zijn?

Een blinde weet dat de meerderheid van de anderen wél kan zien, omdat hem dat wordt verteld. Wat nou als een enkeling de groep vertelt dat hij dingen ziet die de anderen niet zien– is hij dan gek of ziet hij het echt en zijn alle anderen blind?


Ik weet niet waar ‘de grens’ ligt. Wanneer je niet (meer) ‘normaal’ bent. Is dat als je gedachten zó dwingend zijn dat ze je gezonde verstand overstemmen? Is dat als de stemmen in je hoofd zeggen dat je naakt de straat op moet? Of is dat ‘pas’ als ze je opdragen iemand neer te steken? Is het als je het leven van anderen in de weg zit, je mensen als hangend fruit aan de bomen ziet hangen, denkt dat je Jezus Christus onze Verlosser of Zijn Vader bent? Of ben je al gek als je ruikt dat iemand honger heeft, ziek is, als je telepathisch kan praten met je huisdier?

Ik ken mensen die hun goedbetaalde baan als account opzeiden om hondenfluisteraar te worden, om intuïtieve lichaamstherapeut te worden. Ik trok wel even met mijn wenkbrauwen toen ik het hoorde, dat wel. Maar zijn deze mensen gek? En de mensen die geloven dat iemand met een hond kan praten of geloven dat een lichaam praten kan: hoe zit het met hen? Maakt het überhaupt uit?

Het écht maffe is dat de definitie van normaal versus gek met de tijd verandert. Heksen belandden op de brandstapel, op de waag; nu zitten ze op twitter en plaatsen ze, bij wijze van spreken, fotos van hun naakte dansjes om een vuur en schrijven ze boeken en worden ze aanbeden om hun schoonheid, niet verguisd vanwege rituele activiteiten. Geen hond die daar wakker van ligt, op een boze gereformeerde op de Veluwe na. En hoe zit het met Jezus? Hoe zou iemand met zulke praatjes hedentendage ontvangen worden, zou hij als de (nieuwe) messias ontvangen worden of zou ie bij de andere jezussen in Villa Weltevree worden geparkeerd? In de middeleeuwen was praten met God, het hebben van voorspellende dromen, het doen van profetieën een teken van diepe devotie en stond in hoog aanzien bij velen. Na de middeleeuwen stonden profeten niet meer in hoog aanzien en werden ze steeds vaker als geestenzieken opgesloten in gekkenhuizen. Wie weet, misschien is de psychoot van nu wel de messias van toen of de leider van de sterrenvloot van straks.

Profeet of draaideurgekkie. Wie het weet mag het zeggen.