Alice in Wonderland en de graaiende bankmannetjes

Soms is het leuk om een Alice te zijn, observeren, verwonderen, over je heen laten komen van vele soorten malligheid, soms is het ook een last.

Deze moderne Alice In Wonderland heeft zich onlangs (met migraine als gevolg) allereerst verwonderd en vervolgens gevaarlijk druk gemaakt over economisch-financiële crises die ontstaan door banken die niet doen wat ze in mijn ogen behoren te doen: op onze centjes passen, door onverantwoordelijk gedrag in de financiële sector en de huizenmarkt, door mensen uit deze geldsector die zichzelf schaamteloos verrijken en daarmee het leven van het plebs (iedereen die niet met z’n vinger in de geldpap kan roeren) behoorlijk onder druk heeft gezet. Sans scrupule, zonder met de oogjes te knipperen, miljoenen aan bonussen toucheren, goochelen met cijfers, extreem risicovol beleggen en hoppa, daar is weer een bank omgevallen, een hedgefonds, zeg maar dag tegen je spaar-en beleggingsgeld (of de overheid komt je redden en houdt de bank in leven ten koste van vele vele goudstukken), een pensioenfonds dat op het randje van omvallen staat met een zeer lage dekkingsgraad en tegen zijn bejaarden en aankomend bejaarden moet zeggen dat ook dit jaar niet wordt geïndexeerd, maar dat ze op een aow ook heel leuk oud kunnen worden.

Als ik alles nattevingerachtig optel en aftrek komen ook mijn familie en ik er niet beter uit, met enkele honderden euro’s per maand bij elkaar opgeteld in de min. Minder rente (ok, bijna niks meer), minder bijslagen, minder loon, enz. Dan maar niet op vakantie, niet waar. De bankenman heeft ook recht op zijn miljoenenbonus.

Echt jongens, ik voel mij vandaag even heel erg Alice, de minder leuke versie, als ik denk aan deze mensen, die net als ik mensen zijn, van hetzelfde ras, met hetzelfde vlees en bloed, dezelfde organen en hersenen. In niets verschillen deze geldjongens- en meisjes van mij, jou en je vrienden van de voetbalclub. Waarom zijn ze dan zo kil en op het oog gewetenloos, hoe is het mogelijk dat zij moedwillig een economie in recessie helpen alleen om er zelf nog heel veel rijker van te worden?
Deze mensen leerden ook lopen en kregen luiers verschoond door hun mammies en pappies, zaten op school en veegden hun snotneuzen af aan hun mouw. Ze speelden ook met knikkers en keken Disneyfilms. Waar ging het fout? Waar verloren ze hun empathie, hun menselijkheid? Het zijn geen arme cocaboeren die een industrie in stand houden omdat ze proberen te overleven, verwerpelijk maar ergens toch begrijpelijk. Het zijn personen die van zoveel geld dat ze het niet eens in dit leven kunnen opmaken, zichzelf verrijkten tot een niveau waar ze met stevig stapelen van de bankbiljetten misschien wel tot de maan kunnen komen. Je eigen kapla-torens in geld gebouwd, kijk eens mama, hoe knap van mij.

Communisme werkt niet omdat mensen spullen willen hebben, zei Frank Zappa ooit en ik ben het daar wel mee eens. Wij zijn als mens van nature geen egalitaire wezens, wij willen in principe niet hetzelfde voor een ander als voor onszelf, het draait toch in eerste instantie om jouw overleving en die van je naasten. Op individueel niveau is dit misschien af en toe wel anders, maar als groep zeker niet en het blijft toch altijd eerst je eigen schaapjes op het droge voor je een ander de kade op helpt. Heel weinig mensen vertonen volkomen altruïstisch gedrag als ze daar zelf of hun omgeving of nabestaanden, direct of indirect, monetair of anderszins, niet beter van zouden worden. Ik vermoed dat de voorbeelden van onbaatzuchtigheid nog schaarser zijn als de persoon in kwestie er slecht voor stond en van zijn altruïstisch gedrag nog slechter zou worden. Eerst jijzelf, dan (misschien) een ander.

Ik snap de dynamiek van machtsvergaring, graaien, jezelf een groter stuk taart geven dan je broer in theorie dus best wel. Wat ik niet snap is waarom het moet ontaarden in een duivels bacchanaal van meer geld verzamelen dan je tellen kunt en dan ten koste van niet een persoon maar een hele wereld. Hoever ben je dan losgezogen van je menselijkheid? Van zedelijkheid, van fatsoen? Lach je samen met je groepje in je kapla-toren de mensen uit over en op wiens rug je jezelf hebt verrijkt, je je toren hebt gebouwd? Of denk je niet eens na over de gevolgen van je onethische daden?

Ik kijk naar zo’n meneer in zo’n pak en zie dat hij net als ik handen met vingers heeft en tanden en ogen maar ik vraag me af of hij zijn ziel, niet eens zo heel stiekem, niet heeft afgegeven aan een of andere als monnik verklede duivel ergens op een achterafplekje. Ik speur en ik speur op zoek naar tekenen hiervan op de grijnzende bankier, een verschroeide pluk haar, een illuminatie teken in zijn hals, maar ik zie niks bijzonders. Het enige dat ik zie is een uitzonderlijk slecht gelukt exemplaar mens. Hopelijk wordt bij de volgende evolutieronde deze schandvlek weggemaakt, gewoon, omdat dat beter is voor ons soort.