Beerput

#metoo. Wat een beerput. En wat een topje van een ijsberg van een beerput. Ik lees over een meneer van een uitgeverij die over de professionele schreef ging door vrouwen die hij had gerekruteerd met nachtelijke sms’jes en oeverloze emails te bestoken, naar eigen zeggen onder invloed van drank en drugs en ongetwijfeld ook bevangen door het soort opwinding dat nou eenmaal kleeft aan een (naderend) debuut, zeker als dat debuut door jou is binnengehaald. Ik denk aan die man en voel iets van medelijden met hem. Zijn succes leek onstuitbaar, hij was op weg naar boven en hoger en hoger klom de man op de bonenstaak, zijn hoofd bijna in de wolken, hij kon de geur van bovenop al ruiken waardoor hij vergat dat hij beter met beide benen op de grond kon blijven staan, want dat is nou eenmaal de veiligste plek voor een mens die niet als een God is geboren. Maar de drek die hem nu wordt toegeworpen voelt voor mij als .. Ja, hoe voelt dat eigenlijk. Alsof hij ook porties drek van andere, niet met naam en toenaam genoemde mannen over zich heen krijgt. Alsof hij de volle laag krijgt omdat veel grotere smeerlappen in de veiligheid van de coulissen kunnen blijven bestaan en opereren. En waarom kunnen zij blijven bestaan? Omdat zij, anders dan de man van de uitgeverij, niet ge-out zijn. Omdat de vrouwen (en mannen, die ook) die slachtoffer zijn geworden van deze meneren zich stilhouden. Omdat zij niet geloven in #metoo. Omdat zij niet durven te spreken. Omdat zij niet kunnen spreken. Omdat zij zwijgen, uit angst, uit schaamte. Omdat wij met z’n allen zwijgen, de dingen die het daglicht niet kunnen verdragen zo blijven noemen en in een enorme doofpot stoppen. Keer op keer op keer. Ook ik.
Begrijp me niet verkeerd: de man van de nachtelijke sms’jes ging te ver. Hoeveel te ver hij ging weet ik niet, dat weten alleen hij en de vrouwen die hij lastigviel. Maar staat hetgeen nu over hem heen komt in verhouding met wat er is gebeurd? Ik vind van niet. Ja, inderdaad, ik zeg dit zonder dat ik van de hoed en de rand weet. Ik denk dat zijn positie hem naar het hoofd is gestegen en als niemand er iets van zegt, verandert er ook niks. Dat is nu gebeurd en dat is goed. Over de manier waarop heb ik wel mijn vraagtekens. Ik vind iemands zielige praat in messenger of WhatsApp onder invloed van drank echter wel wat anders dan mannen die seks opeisen, mannen die bedreigen, stalken, aanranden en verkrachten. Het lijkt me ook onjuist om wat hij heeft gedaan te vergelijken met de walgelijke daden van de vele mannen die al decennia in een patroon van machtsmisbruik zitten en bijna denken dat hun ranzige gedrag normaal is geworden, maar die de ‘luxe’ hebben (nog) aangenaam anoniem door het leven te gaan. Elk varken of varkentje verdient dan misschien zijn schandpaal, maar door ze allemaal met een hashtag #metoo op social media te zetten krijg ik al snel de indruk dat het allemaal dezelfde gore zwijnen zijn. Dat ze van hetzelfde laken een pak krijgen. En het allerergste, wat me nog het woestst maakt, is dat tegenover elke geuite #metoo getuigenis er honderden niet-geuite staan.
#metoo heeft de beerput geopend. Dat is een goede zaak. #metoo heeft bij sommigen misschien gezorgd voor een bewustwording, ook bij mijzelf, over wat acceptabel gedrag is is en wat niet, over grenzen en waar die voor mij en voor ons als groep, liggen of horen te liggen. Een soortement herijking van waarden en normen. Hopelijk worden we niet te verkrampt met z’n allen, hopelijk durven mannen nog een hand op een schouder van een vrouw te leggen zonder zich af te vragen of het gepast is. Hopelijk zorgt al deze bewustwording niet voor een doorgeschoten angst of massapsychose, maar juist voor meer empathie en begrip.
Wat ik het meest hoop is dat de grootste smeerlappen, die roofdieren in de coulissen waarover ik net sprak die zich heel veilig wanen, de #metoo getuigenissen ook lezen en horen en een dergelijke bewustwording doormaken. Dat zij wroeging voelen, oprechte spijt, en dat dit zich dan vertaalt in een verandering in gedrag. Dus geen misbruik meer maken van jongetjes op een jeugdtheaterschool of jonge vrouwen onderaan de bonenstaak. Maar ik heb zo mijn twijfels. Dan maar hopen dat ze zich net een beetje minder veilig wanen. Wij weten namelijk wie jullie zijn, ook al zwijgen we.
Om deze varkens te wassen, echt te wassen, is echter meer nodig dan #metoo. Het begint bij opvoeding, maar daar eindigt het niet. Om dergelijke excessen tegen te gaan is het nodig dat onze cultuur ten opzichte van dit type wangedrag verandert. We moeten het niet accepteren dat iemand zo tegen ons praat, dat iemand met zijn poten aan ons zit. We moeten leren dat te zeggen, het aan te kaarten en dan zonder de angst onze baan te verliezen of juist een baan niet te krijgen. Het moet duidelijk zijn dat wij met z’n allen, als groep, het onaanvaardbaar vinden dat iemand zich zo naar een ander toe gedraagt en het moet duidelijk zijn dat wij, met z’n allen, als groep, zullen optreden tegen iemand die zich zo naar een ander toe gedraagt.